Kredyt lombardowy – definicja i najważniejsze informacje

Udzielanie kredytów przez banki, wbrew pozorom, nie jest usługą przeznaczoną wyłącznie dla konsumentów, czyli każdego z nas. Instytucje finansowe mają także bardzo dobrze rozwinięty system udzielania kredytów między sobą, a także uzyskiwania ich w państwowych organach. Do tego grona należy kredyt lombardowy, w którym specjalizuje się NBP. Zwykły kredyt lombardowy mogą uzyskać też instytucje gospodarcze. Na czym on polega i jak działa?

Rynek finansowy, jak wiadomo, rządzi się swoimi prawami. Sposób funkcjonowania jednej z podstaw otaczającego nas systemu można porównać do wielkiej góry lodowej. To, co oferowane jest konsumentom pod postacią kont bankowych, kart debetowych, lokat oraz kredytów hipotecznych i konsumenckich – to ledwie wierzchołek. Pod powierzchnią wody znajdują się różne mechanizmy, zależności, prawa itd., które kształtują sektor bankowy. Niektóre z nich można w łatwy sposób wyjaśnić, gdyż pomaga posłużenie się analogią znanym dobrze wielu konsumentom.

Do tego grona należą kredyty, które wcale nie są udzielane wyłącznie dla konsumentów. Co za tym idzie, kredyty hipoteczne (udzielane na zakup mieszkania lub domu) oraz kredyty konsumenckie (udzielane na zrealizowanie np. zakupów konsumpcyjnych) to nie jedyna odmiana kredytu, o jakiej możemy usłyszeć. Inną, istniejącą poza widoczną dla nas działalnością banków, jest kredyt lombardowy.

Jego specyficzna odmiana może być też udzielana działającym w Polsce instytucjom gospodarczym. Słyszymy o nim np. w mediach na tyle często, że warto postawić pytanie. Czym tak naprawdę jest kredyt lombardowy, na czym polega i co warto o nim wiedzieć? W dzisiejszym wpisie szczegółowo skupimy się na tym terminie i poruszymy wszystkie najważniejsze związane z nim zagadnienia.

Kredyt lombardowy – co to jest i na czym polega?

Pod pojęciem pierwszej z odmian kredytu lombardowego kryje się nic innego, jak transakcja, która zachodzi w ogólnym pojęciu między państwowym bankiem centralnym i działającym na terenie danego kraju banku komercyjnego. W naszym lokalnym przypadku, udzielaniem kredytu lombardowego zajmuje się Narodowy Bank Polski. Pożycza on określoną kwotę środków pieniężnych wraz z zabezpieczeniem. Przyjmuje ono zazwyczaj postać tzw. zastawu ruchomości. Ruchomością mogą być papiery wartościowe.

Kredyt lombardowy NBP udziela na zazwyczaj dość krótki czas. Waha się on od już od 7 dni, poprzez 14-30 dni do maksymalnie 3 miesięcy. Co ważne, jego kwota nie może przekroczyć wartości, jaką ma zastaw zabezpieczający spłatę kredytu. Wartość zobowiązania, jakie uzyskuje komercyjny bank, może wahać się w stosunkowo zróżnicowanych kwotach. Spotyka się kredyty stanowiące już od 20% wartości zastawionych papierów wartościowych do 50%, 70%, a nawet 80% ich wartości. Wszystko uzależnione jest od indywidualnego przypadku danego banku i warunków, jakie zawarł z Narodowym Bankiem Polskim.

Co warto dodać, kredyt lombardowy, który udziela NBP, może wypłacić instytucji, która się o niego zwraca, już tego samego dnia, co dzień złożenia wniosku. Wiąże się to z tym, że kredyty są wymagane często bardzo pilnie. Kredyt można wypłacić zarówno w kilku transzach, jak i w jednolitej kwocie. Przelewany jest on rzecz jasna na wskazany przez komercyjny bank rachunek.

Dla kogo jeszcze przeznaczono kredyt lombardowy?

Kredyt lombardowy udzielany przez Narodowy Bank Polski jest przeznaczony wyłącznie dla działających na terenie naszego kraju banków komercyjnych jak np. mBank czy Credit Agricole. Nie jest to jednak jedyna istniejąca odmiana tego zobowiązania. Drugą z odmian kredytu lombardowego są zobowiązania, które udziela się dla jednostek gospodarczych. To bardziej powszechna forma, która podobnie jak w przypadku kredytów udzielanych przez NBP oparta jest na zasadzie zabezpieczenia spłaty zobowiązania należytym zastawem.

Zastaw, jaki ma potencjalnie zostać przedmiotem zabezpieczenia spłaty kredytu lombardowego, należy wycenić. Nazywa się to ekspertyzą, której dokonuje wyznaczony rzeczoznawca. Co ważne, koszty tych działań pokrywa potencjalny kredytobiorca i nie uzyskuje uprzednio gwarancji, że zabezpieczenie będzie przyjęte przez bank jako właściwy sposób na dokonanie zastawu.

Kredyt lombardowy – kiedy bank może go potrzebować?

Dlaczego banki komercyjne w ogóle ubiegają się o pomoc finansową ze strony centralnych, państwowych banków? To proste. W niektórych okresach mogą one wkroczyć w gorszą sytuację finansową, która skutecznie utrudni płynną i sprawną działalność instytucji. Takie sytuacje polegają zazwyczaj na niedoborach środków pieniężnych w kasach banków. Ich przyczyną mogą być np. wykrycie błędów w obliczeniach zobowiązań na rzecz innych instytucji. Wykrywane są one zazwyczaj pod koniec dnia. Ponieważ takie błędy w obliczeniach i wiążące się z tym braki w funduszach skutecznie utrudniają pokrycie wydatków, banki sięgają po pomoc NBP.

Uzyskanie kredytu lombardowego ma ułatwić bieżącą działalność banku, aby nie traciły one płynności finansowej. Po ustalonym okresie spłaty, bank musi oczywiście bezwzględnie zwrócić zadłużenie. Z racji tego, że kredyty lombardowe udzielane są na krótko, to banki bardzo szybko uzyskują zwrot pożyczonych środków. Wszystko dzieje się na tyle sprawnie, że to jedna z podstawowych cech, jaka wyróżnia kredyty lombardowe na tle klasycznych kredytów dla konsumentów. Te są zawierane w końcu na miesiące lub lata.

Stopa lombardowa – czym jest i ile wynosi?

Podstawowym parametrem, który brany jest pod uwagę przez bank centralny podczas udzielania kredytu lombardowego, jest tzw. stopa lombardowa. Nie inaczej jest w Polsce, gdzie jest to podobnie ważny czynnik dla udzielającego zobowiązania NBP. Stopa lombardowa ma określoną wysokość, której ustalaniem zajmuje się Rada Polityki Pieniężnej1. Od 5 marca 2015 ma ona stałą wysokość w postaci 2,5%.

Co ważne, zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 359 Kodeksu cywilnego, odsetki maksymalne określane są w odniesieniu do stopy referencyjnej NBP2. Jeszcze przed 2016 rokiem była to podstawa do obliczania przez banki komercyjne oprocentowania kredytów. Od tamtego czasu jednak, nie jest to już możliwe, co wiąże się z przytoczonym znowelizowanym zapisem Kodeksu cywilnego.

Jakie zabezpieczenia wyróżniamy?

Jak już wspomniano, podstawą przy udzielaniu kredytu lombardowego jest zabezpieczenie jego spłaty. W przypadku zobowiązań udzielanych przez NBP na rzecz banków komercyjnych, są to – przypomnijmy – papiery wartościowe. Stosuje się też określenia „zastaw” lub „ruchomość”. Uprzednio trzeba je wycenić i poddać wnikliwej ekspertyzie, aby ocenić ich realną wartość w oczach NBP. Zabezpieczenie kredytów lombardowych od NBP jest niezbędne, by komercyjny bank mógł liczyć na takie wsparcie finansowe.

Jeżeli mowa o kredytach lombardowych udzielanych przez klasyczne banki na rzecz podmiotów gospodarczych, to pojawia się o wiele większa swoboda związana z tym, co może stać się przedmiotem zabezpieczenia. Zastawić można np. różnego rodzaju towary, mienie czy przedmioty jak biżuterię czy złoto. Ponadto, w grę wchodzą też standardowe zabezpieczenia, czyli zwykłe papiery wartościowe.

Podobnie jak w przypadku kredytów udzielanych bankom komercyjnym, aby instytucja gospodarcza mogła uzyskać kredyt lombardowy, konieczna jest wycena zaproponowanego zabezpieczenia. W ramach odpłatnej ekspertyzy, której koszty pokrywa potencjalny kredytobiorca, oceniana jest wartość przedmiotu zastawu. Po wycenie, bank ocenia, czy dany przedmiot może posłużyć za zastaw i czy jego wartość pokrywa oczekiwania.

Kredyt lombardowy dla firm – czy to możliwe? Tak, ale pamiętaj o kilku „ale”

Choć w naszym wpisie koncentrujemy się na przedstawieniu charakterystyki kredytów lombardowych udzielanych przez NBP. Jednak jak można przeczytać powyżej – na takie zobowiązania mogą liczyć także instytucje gospodarcze, a co za tym idzie – firmy i różnej wielkości przedsiębiorstwa. Warto jednak pamiętać, że kredyt lombardowy jest stosunkowo drogim i bardzo niszowym sposobem na wsparcie finansowe.

Wysokie koszty, jakie pokrywa kredytobiorca, wynikają m.in. z wysokiego oprocentowania. Kredyty lombardowe udzielane są też na stosunkowo bardzo krótki czas, co wymaga przyśpieszenia standardowych procedur przy udzielaniu kredytu. Mowa tutaj o wspomnianej np. wycenie zabezpieczenia spłaty przez rzeczoznawcę w ramach ekspertyzy. Prowadząc firmę, warto poważnie zastanowić się, czy jest to opłacalny i warty uwagi sposób na uzyskanie pomocy finansowej.

Rynek bankowy oferuje w końcu przedstawicielom sektora gospodarczego wiele zróżnicowanych i spersonalizowanych produktów finansowych, jak kredyty firmowe czy leasingi. Warto przeanalizować potrzeby swojej firmy.

Kredyt lombardowy i jego cechy charakterystyczne – podsumowanie?

Na koniec tego artykułu informacyjnego, pora przedstawić podsumowanie najważniejszych informacji na temat kredytu lombardowego. Jakie są kluczowe informacje na temat tego rodzaju zobowiązania finansowego?

  • Uzyskać mogą go banki komercyjne od Narodowego Banku Polskiego w przypadku pojawienia się luki w budżecie.
  • Udzielane są one krótkoterminowo, a wypłata może odbyć się jeszcze tego samego dnia, kiedy o niego zawnioskowano.
  • Wypłata kredytu może odbyć się zarówno w transzach, jak i jednolitej części.
  • Podstawą udzielenia kredytu jest zawarcie umowy między dwiema stronami.
  • Kredyt lombardowy może uzyskać także instytucja gospodarcza od banku komercyjnego. Wówczas, sprawdzana jest zdolność kredytowa i historia spłaty dotychczasowych zobowiązań na standardowych zasadach towarzyszącym udzielaniu kredytów.
  • Niezbędnym elementem kredytu lombardowego jest przedstawienie zabezpieczenia.
  • Bank odpłatnie wycenia wartość zastawu.
  • Zabezpieczeniem w przypadku kredytów od NBP są zazwyczaj ruchomości, czyli papiery wartościowe.
  • W przypadku przedsiębiorstw, kredyt lombardowy można zabezpieczyć także biżuterią, złotem, mieniem itp.
Źródła:
  1. http://www.nbp.pl/home.aspx?f=/dzienne/stopy.htm
  2. https://www.arslege.pl/zrodla-i-wysokosc-odsetek/k9/a4220/

Dodaj komentarz