Jak działa karta debetowa? Podstawowe informacje

Karty płatnicze stają się powoli niezbędnym atrybutem w portfelu coraz większego grona Polaków. Najpowszechniej stosowanym terminem dla tego rodzaju kart stała się „karta kredytowa”, choć w rzeczywistości nie jest on poprawny. Większość kart, jakimi płacimy w sklepach, restauracjach i kawiarniach to karty debetowe. Jak one działają i co warto na ich temat wiedzieć?

Jak działa karta debetowa

Dzięki kartom debetowym, płacenie za dowolne usługi stało się proste jak nigdy wcześniej. Za pomocą cienkiego kawałka plastiku w formacie dowodu osobistego lub prawa jazdy, który przechowuje się w portfelu, w ciągu sekundy zapłacić można za obiad, zakupiony towar w sklepie RTV, kwiaty, kawę, zakupy w supermarkecie, gazety i wiele innych.

W połączeniu z technologią płatności zbliżeniowej i popularnością usług naliczających automatycznie opłaty po zarejestrowaniu karty w aplikacji (Uber, Traficar, Groupon), z wygodnych kart korzysta coraz więcej osób. Jak mówią statystyki Narodowego Banku Polskiego z czwartego kwartału 2018 roku, obecnie w Polsce zarejestrowanych jest już ponad 41,2 miliona kart płatniczych1. I choć wytłumaczenie sposobu ich działania dla mało kogo jest problemem, to mało kto poprawnie nazywa kartę, jaką posiada.

Czym jest i jak działa karta debetowa?

Karta debetowa, najprościej mówiąc, to rodzaj karty płatniczej, który wydawany jest przez bank do konta w ramach usługi „pay now”. Polega ona obciążaniu rachunku kwotą transakcji w momencie, kiedy jest ona wykonywana. Najczęściej, płatność jest pobierana z konta w ciągu od kilku sekund do najpóźniej kilku minut od jej dokonania.

Jeśli kwota przekracza ilość środków, jakie znajdują się na rachunku, to zazwyczaj na terminalu płatniczym pojawia się informacja o odmowie dokonania transakcji i zostaje ona odrzucona. Wynika to z limitu „zerowego”, czyli dopuszczenia do dysponowania tylko tymi środkami, jakie w danym momencie znajdują się na rachunku.

Niektóre banki mogą ustalić z klientami utworzenie salda debetowego na karcie, przez co możliwe jest chwilowe „zadłużenie się” na wartość poniżej posiadanych środków na koncie bankowym. Po tym, jak na puste konto wpłyną jakiekolwiek środki, bank automatycznie uszczupli je o kwotę zaległości.

Inną, charakterystyczną cechą karty debetowej jest możliwość wypłacania środków z konta za pomocą bankomatów, a także wpłacania przy pomocy wpłatomatów. Zapewnia ona dostęp i pozwala dysponować stanem swoich finansów na danym koncie.

Cechy każdej karty debetowej

Karty debetowe, niezależnie od tego kto ją posiada i do jakich celów ją używa, mają kilka wspólnych cech. Zacznijmy od pierwszej strony.

  • Numer karty (składa się z 16 cyfr i umieszczony nieco poniżej środka karty).
  • Data ważności (miesiąc/rok – po tym czasie bank przysyła uprzednio zazwyczaj nową kartę).
  • Imię i nazwisko właściciela.
  • Czip.

Z drugiej strony z kolei znajduje się:

  • numer CVV i CVC,
  • pole do podpisu.

Ponadto, dostęp do każdej karty debetowej uzyskuje się za pomocą kodu PIN. Składa się on z 4 dowolnych cyfr (zaleca się trudne do odgadnięcia kombinacje). W dobie płatności zbliżeniowych, wprowadzać go trzeba tylko w sytuacjach gdy kwota zakupów przekroczy wartość 50 złotych.

Jak działa karta debetowa – swobodne zakupy na całym świecie

Najpopularniejszymi kartami debetowymi są te sygnowane logiem MasterCard lub Visa. Obie te firmy obsługują miliony kart płatniczych na całym świecie, dając również możliwość do dokonywania zakupów za granicą. Działanie takich transakcji jest proste.

Przykładając kartę do czytnika, pobierana jest kwota w lokalnej walucie, która błyskawicznie zostaje przewalutowana przez polski bank konsumenta. To jednak nie wszystko. Z konta pobrana zostanie kwota, do której automatycznie doliczona może zostać jeszcze prowizja od transakcji zagranicznej. Niektóre banki oferują niekiedy promocje darmowych transakcji poza granicami Polski, jednak jest to zdecydowanie wyjątek od reguły.

Karta debetowa a karta kredytowa – różnice

Szerzej na temat różnic między kartami piszemy tutaj.

Mając na uwadze powyższą definicję, nie ulega wątpliwości, że większość kart płatniczych, jakimi dokonuje się płatności za dowolne usługi to klasyczne karty debetowe. Jeśli zatem stosowanie w kontekście tych kart terminu „karta kredytowa” jest niewłaściwe i niepoprawne, to czym tak naprawdę jest karta kredytowa?

Karta kredytowa, podobnie do karty debetowej, wyróżnia się przede wszystkim zasad funkcjonowania. Ta działa wedle reguły „pay later”. Klient za wykonaną transakcję płaci później, a łączną ich wartość ustala się odgórnie przez bank jako tzw. limit kredytowy, który jest oprocentowany. Kwota maksymalna, jaką można wykorzystać za pomocą karty kredytowej, dobiera się na podstawie zdolności kredytowej, a limity obowiązują w wymiarze miesięcznym.  Po zakończeniu obowiązywania okresy kredytu, należną kwotę należy zwrócić w wyznaczonym terminie w pełnej kwocie lub spłacić ją uprzednio w ratach.

Opisywane dwa rodzaje kart odróżnia od siebie zatem sposób pobierania płatności. W ramach karty debetowej płaci się za pomocą własnych środków na koncie osobistym. Karta kredytowa z kolei umożliwia dostęp do pożyczonej przez bank ściśle limitowanej i oprocentowanej gotówki, którą po czasie będzie trzeba oddać.

O czym należy pamiętać będąc właścicielem karty debetowej?

Choć karta debetowa to stosunkowo bezpieczny sposób na dokonywanie płatności, to warto pamiętać o zachowaniu podstawowych środków bezpieczeństwa. Karta, tak jak dokumenty w portfelu, również może zwrócić uwagę oszustów i paść obiektem nadużyć.

  • Nigdy nie zapisuj kodu PIN w widocznym miejscu (tym bardziej, nie na karcie!).
  • Po zagubieniu lub zniszczeniu karty należy niezwłocznie ją zastrzec w banku, aby nie weszła w obieg u osoby trzeciej.
  • Warto przeglądać też historię ostatnich transakcji na koncie. W przypadku naliczenia np. niesłusznej opłaty lub pobrania zbyt dużej kwoty, należy prędko poinformować o tym bank.

Jak działa karta debetowa? Podsumowanie

Można zatem bezproblemowo stwierdzić, że to karta debetowa jest najpopularniejszym rodzajem karty płatniczej. Ocenić to można nie tylko na podstawie obserwacji i własnych doświadczeń, ale i przede wszystkim statystyk. Według badania NBP z pierwszego kwartału 2017 roku, lwia część kart płatniczych w Polsce to karty debetowe – 31 milionów na nieco ponad 39 milionów wszystkich kart2.

Czy liczba ta będzie rosnąć? Biorąc pod uwagę fakt pojawienia się w ostatnich dwóch latach kolejnego czynnika stymulującego popularność kart płatniczych – są na tu duże szanse. Obecnie w coraz większej ilości placówek usługowych można bowiem dokonywać płatności mobilnych, potocznie zwanych „płaceniem telefonem”. Usługa ta obejmuje już większość telefonów z systemem iOs i Android, potencjalnie czyniąc dokonywanie płatności jeszcze szybszym i wygodniejszym.

Źródła:
  1. https://www.nbp.pl/systemplatniczy/karty/q_04_2018.pdf
  2. https://www.nbp.pl/systemplatniczy/karty/q_04_2017.pdf

Dodaj komentarz